Hardware wallet คืออะไร เก็บ Bitcoin เองให้ปลอดภัย ต่างจากเก็บในแอปยังไง

Bitcoin ไม่ได้อยู่ในมือถือหรือในอุปกรณ์ไหน ยอดเงินทั้งหมดบันทึกอยู่บนบล็อกเชน สิ่งที่คุณถือไว้คือกุญแจ (private key) ที่ใช้สั่งโอน ใครได้กุญแจไปก็ย้ายเงินออกได้ทันที คำถามจริงจึงไม่ได้อยู่ที่เก็บ Bitcoin ไว้ไหน อยู่ที่เก็บกุญแจไว้ไหนต่างหาก

Hardware wallet คืออุปกรณ์ขนาดประมาณแฟลชไดรฟ์หรือเครื่องคิดเลข เก็บกุญแจไว้ในตัวเครื่อง เวลาจะโอน แอปจะส่งรายการมาให้เครื่องเซ็น ตัวกุญแจไม่เคยออกจากเครื่อง มัลแวร์ในคอมพิวเตอร์หรือแอปปลอมจึงขโมยกุญแจไปไม่ได้

เก็บในแอป กับเก็บใน hardware wallet ต่างกันยังไง

• เก็บบนแพลตฟอร์มซื้อขายหรือแอปแบบ custodial ผู้ให้บริการถือกุญแจแทนคุณ ใช้ง่าย แต่ถ้าผู้ให้บริการปิดตัว ถูกแฮก หรือระงับบัญชี เงินก็ติดอยู่ตรงนั้น
• wallet บนมือถือที่คุณถือกุญแจเองปลอดภัยขึ้นมาก แต่มือถือต่ออินเทอร์เน็ตตลอด และมีแอปอื่นอีกหลายตัวอยู่ในเครื่อง
• hardware wallet เก็บกุญแจในเครื่องที่ไม่ต่ออินเทอร์เน็ตโดยตรง เหมาะกับเงินก้อนที่ตั้งใจเก็บยาว

คนที่ถือ Bitcoin จริงจังมักใช้หลายแบบคู่กัน ยอดที่ใช้จ่ายรายวันอยู่ในLightning walletบนมือถือ ส่วนเงินออมย้ายไปเก็บใน hardware wallet เหมือนแยกกระเป๋าสตางค์ออกจากตู้เซฟ

ยอดเท่าไรถึงควรมี hardware wallet

ไม่มีตัวเลขตายตัว ลองถามตัวเองว่าถ้ายอดนี้หายไปพรุ่งนี้จะเดือดร้อนไหม ถ้าคำตอบคือเดือดร้อน ก็ถึงเวลาแล้ว ถ้าคุณออมแบบ DCAทุกเดือน ก็ทยอยย้ายออกจากแพลตฟอร์มเป็นรอบ เช่น ทุกสามเดือน จะได้ไม่เสียค่าโอนบ่อยเกินไป

เลือกซื้อยังไง

• ซื้อจากเว็บไซต์ของผู้ผลิต หรือตัวแทนจำหน่ายที่ผู้ผลิตประกาศรายชื่อไว้เท่านั้น
• อย่าซื้อเครื่องมือสอง และอย่าใช้เครื่องที่มีคนตั้งค่ามาให้แล้ว
• ยี่ห้อที่ใช้กันแพร่หลาย เช่น Trezor, Ledger, Coldcard, BitBox02 และ Blockstream Jade แต่ละรุ่นต่างกันที่หน้าจอ วิธีเชื่อมต่อ และการรองรับเหรียญอื่นนอกจาก Bitcoin
• ถ้าจะเก็บแค่ Bitcoin รุ่นหรือเฟิร์มแวร์แบบ Bitcoin-only มีโค้ดน้อยกว่า จุดให้โจมตีก็น้อยลงตาม

ตั้งค่าครั้งแรก ห้ามข้ามขั้นไหน

ขั้นตอนที่ 1

เช็กกล่องและเครื่อง

ซีลกล่องต้องไม่ถูกแกะ คำกู้คืนต้องสร้างขึ้นตอนคุณตั้งค่าเอง ถ้าในกล่องมีกระดาษพิมพ์คำกู้คืนมาให้แล้ว หยุดใช้ทันทีแล้วติดต่อผู้ผลิต

ขั้นตอนที่ 2

อัปเดตเฟิร์มแวร์จากแอปทางการ

ดาวน์โหลดแอปของผู้ผลิตจากเว็บไซต์ทางการเท่านั้น แล้วอัปเดตเฟิร์มแวร์ก่อนเริ่มใช้

ขั้นตอนที่ 3

ตั้ง PIN

PIN กันไม่ให้คนที่หยิบเครื่องไปเปิดใช้ได้ ถ้าใส่ PIN ผิดหลายครั้ง หลายรุ่นจะล้างข้อมูลในเครื่องเอง

ขั้นตอนที่ 4

จดคำกู้คืนลงกระดาษ

เครื่องจะขึ้นคำ 12 หรือ 24 คำ จดเรียงตามลำดับลงกระดาษที่มากับกล่อง ตรวจตัวสะกดทีละคำ อย่าถ่ายรูป อย่าพิมพ์เก็บในมือถือหรือคลาวด์

ขั้นตอนที่ 5

ลองกู้คืนก่อนใส่เงินก้อนใหญ่

รับเงินยอดเล็กเข้าไปก่อน แล้วใช้เมนูตรวจคำกู้คืนของเครื่อง หรือลองล้างเครื่องแล้วกู้คืนด้วยคำที่จดไว้ ถ้ากู้คืนแล้วเห็นยอดเดิม แปลว่าคำที่จดไว้ถูกต้อง ค่อยย้ายเงินก้อนใหญ่เข้าไป

ขั้นตอนที่ 6

ตรวจ address บนหน้าจอเครื่องทุกครั้ง

ตอนรับเงิน เทียบ address บนหน้าจอเครื่องกับบนคอมพิวเตอร์ ตอนส่ง ตรวจ address ปลายทางและยอดบนหน้าจอเครื่องก่อนกดยืนยัน มัลแวร์บางตัวแอบเปลี่ยน address ที่คัดลอกไว้

เก็บคำกู้คืนให้รอดทั้งโจรและน้ำท่วม

• เก็บกระดาษในที่ที่ไฟหรือน้ำท่วมไม่ถึง หรือตอกลงแผ่นโลหะที่ทำมาสำหรับเก็บคำกู้คืนโดยเฉพาะ
• ถ้าทำสำรองสองชุด แยกเก็บคนละที่
• บอกคนในครอบครัวที่ไว้ใจว่ามี Bitcoin และเขียนวิธีกู้คืนไว้ให้ ไม่อย่างนั้นถ้าเกิดอะไรขึ้นกับคุณ เงินก้อนนี้อาจหายไปตลอดกาล

อยากลองจับเครื่องจริงก่อนซื้อ? คลาสสอนตั้งค่า hardware wallet มีจัดเป็นระยะ ดูรอบถัดไปได้ที่หน้าอีเวนต์ หรือถามคนที่ใช้อยู่แล้วในกลุ่มชุมชน WelB